دریای کاسپین؛ بازیابی یک نام باستانی در برابر میراث خونین خزر‌ها

عماد نجار/ بازخوانی تاریخ نام دریای کاسپین، فراتر از یک اختلاف جغرافیایی، تلاشی برای احیای بخشی از میراث باستانی ایران است؛ نامی ریشه‌دار در تاریخ قوم کاسپی که قرن‌ها پیش از ظهور خاقانات خزر در منابع تاریخی ثبت شده است. بررسی پیشینه این نام، در کنار بازخوانی نقش نظامی خزر‌ها در تاریخ قفقاز و بررسی فرضیه‌های مربوط به تبار خزری یهودیان اشکنازی، ضرورت تفکیک مستندات تاریخی از روایت‌های سیاسی و هویتی را بیش از پیش آشکار می‌کند. نام جغرافیایی تنها یک واژه برای شناسایی یک پهنه طبیعی نیست؛ گاه در دل خود تاریخ، هویت، حافظه جمعی و مناسبات قدرت را [...]

از تلاش برای حفظ نام خلیج فارس تا تلاش برای نابودی نام ایرانی دریای کاسپین

کاسها يا کاسپيها چه کساني بوده اند؟ کاسپی‌ها یا کاسپیان قومی سفیدپوست بوده‌اند که هم زمان با مادها و قبل از پارس ها در شمال و غرب دریای هیرکان زندگی کشاورزی داشتند برخی منابع کاسی‌ها و کاسپی‌ها را دو قوم نام برده اند اما بنظر می رسد این دو نام هر دو یک ریشه داشته باشد. آن‌ها به عنوان ساکنان اولیه گیلان معرفی شده‌اند و در سواحل دریای خزر زندگی می‌کردند. سرزمین آن‌ها در نقشه قدیم مشرق، کناره غربی دریای خزر از ملتقای رود ارس و کر تا جنوب غربی و جنوب این دریا نشان داده شده‌است به نقل ا [...]

صریح و صمیمانه با آقای نخست وزیر

 علی‌اکبر ولایتی، مشاور مقام معظم رهبری در امور بین‌الملل در مقاله‌ای با عنوان «صریح و صمیمانه با آقای نخست وزیر» در روزنامه اطلاعات نوشت: ۱. تا آن‌جایی که بنده اطلاع دارم، در تاریخ طولانی روابط ارمنی‌ها با ایرانی‌ها، هیچ‌گاه چنین ناهنجاری‌هایی در طی بیش از دو هزار سال روابط مشترک از زمان پارت‌ها تاکنون دیده نشده است. ۲. این‌جانب در زمان تصدی وزارت خارجه به ارمنستان رفتم و از ایروان به اچمیادزین (واغارشاپات کنونی) شهر مذهبی ارامنه، سفر کردم. و در آن جا با علمای بزرگ ارمنی، اسقف‌ها و کشیش ها دیدار نمودم. ۳. در آن جا دو کلیسا دیدم. [...]

سواحل تاثیرگذار درکنوانسیون رژیم حقوقی دریای کاسپین

قانون«تناسب سواحل» چه می ‌گوید؟ سواحل تاثیرگذار درکنوانسیون رژیم حقوقی دریای کاسپین دکتر حسین احمدی؛ همزمان با مطرح شدن دوباره موضوع تقسیم سهم کشورهای ساحلی دریای کاسپین (خزر) و مباحث مورد بررسی در محافل سیاسی کشورمان، ضرورت پرداختن به مسائل حقوقی این امر با هدف شفافیت بیشتر برای افکار عمومی، بیش از پیش بااهمیت به نظر می رسد. این در حالی است که برخی کارشناسان با استناد به شرایط ژئوپلیتیک و ویژگی خاص سواحل کشورمان معتقدند سهم ایران در این دریا نباید کمتر از ۲۰  یا حتی ۲۳ درصد باشد. دکتر حسین احمدی، استاد دانشگاه و از کارشناسان حوزه روسیه و [...]

نخستین نشست از سلسله‌ نشست‌های تخصصی پژوهش‌های علوم میراثی حوزه دریای کاسپی‌ پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری

در راستای آغاز فعالیت دبیرخانه پژوهش‌های علوم میراثی حوزه دریای کاسپی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری با هدف ایجاد ارتباط و هم‌افزایی میان ظرفیت‌های علمی، پژوهشی و اجرایی در حوزه دریای کاسپی، نخستین نشست تخصصی این دبیرخانه با عنوان «دریای کاسپی: نام، جایگاه و میراث» روز دوشنبه ۴ آبان ۱۴۰۵ در دانشگاه مازندران برگزار شد. به گزارش روابط‌عمومی پژوهشگاه میراث‌فرهنگی و گردشگری، این نشست با حضور مسئولان، استادان دانشگاه، پژوهشگران و متخصصان حوزه‌های مختلف برگزار و در آن تلاش شد، دریای کاسپی از منظرهای تاریخی، فرهنگی، باستان‌شناختی، مردم‌شناختی، انسان‌شناختی و محیط‌زیستی مورد بررسی قرار گیرد. در ابتدای نشست، قاسمی، معاون پژوهشی دانشگاه مازندران ضمن خوش‌آمدگویی، درباره اهمیت [...]

ماهیت شناسی پیمان مکه و نسبت ترکیه با آن

در بررسی پیوستن ترکیه به «پیمان مکه»، ابتدا باید ماهیت بنیادین این پیمان واکاوی شود و بر مبنای آن، پیشران‌های مؤثر بر تصمیم آنکارا تشریح گردد. در خصوص پیمان سه‌جانبه میان عربستان، پاکستان و ترکیه که با عنوان «پیمان مکه» شناخته می‌شود، از دیدگاه راهبرد رسانه‌ای نباید اجازه داد این ائتلاف با بهره‌برداری از نام مقدس «مکه» در افکار عمومی تقدیس و بزرگ‌نمایی شود. ازاین‌رو، اطلاق عنوان «پیمان سه‌جانبه عربستان، پاکستان و ترکیه» دقیق‌ترین و مناسب‌ترین شیوه نام‌گذاری است. دیدگاه‌های موجود درباره ماهیت پیمان مکه در تحلیل ماهیت این ائتلاف، باید به دیدگاه‌های شکل‌گرفته در دو زمینه بنیادین (ایجابی) و [...]

کریدور ادعایی زنگزور در چارچوب اغراض پان ترکیسم قابل ارزیابی است

دکتر احسان موحدیان پژوهشگر ارشد قفقاز در نشست بررسی کتاب «سد ارمنی در مسیر توران: کریدور ادعایی زنگزور» که در خانه کتاب دبا در تهران برگزار شد؛ گفت: هدف اصلی نویسندگان کتاب این است که نشان دهند موضوع صرفاً یک مسیر یا دالان ارتباطی نیست؛ بلکه باید آن را در چارچوب یک فتنه تاریخی و راهبردی، یعنی پان‌ترکیسم، بررسی کرد. متن کامل سخنرانی دکتر موحدیان در نشست بررسی کتاب «سد ارمنی در مسیر توران: کریدور ادعایی زنگزور» به شرح زیر است:  بسم‌الله الرحمن الرحیم. بسیار متشکرم. ابتدا باید از برگزارکنندگان به‌خاطر فرصتی که در اختیار ما گذاشتند تشکر کنم. موضوع [...]

رویکرد اسرائیل پرستی باکو و نقش آن در جنگ تروریستی ترامپ و نتانیاهو علیه ایران

احمد اولی نسب کارشناس مسایل جمهوری آذربایجان  با تشدید فرایندهای امنیتی و نظامی ضدایرانی امریکا و رژیم اسرائیل در منطقه، ابعاد خصومت آمیز مواضع حکومت الهام علی اف رئیس جمهور آذربایجان علیه ایران که همواره توسط لابی خائن و مزدور قومی و شبکه نفوذ در ساختارهای دولتی ایران تقلیل، انکار یا تطهیر می شد، جنبه های آشکارتری بخود گرفته است. برای کارشناسانی که از بعد از فروپاشی شوروی و از قضا از زمانیکه برخی از همین دولتمردان جمهوری آذربایجان در سال 1992 با مراجعه به کنسولگری ایران در باکو، فرم پناهندگی سیاسی پُر کردند، تحولات این کشور را دنبال می [...]

انتشار کتاب سدّ ارمنی مسیر توران؛ مسئله کریدور ادعایی زنگزور

کتاب «سد ارمنی مسیر توران؛ مسئله کریدور ادعایی زنگزور» در چهار فصل، طرح کریدور ادعایی زنگزور، تحول واژه کریدور و مخاطرات ژئوپلتیک این طرح پان ترکی برای کشورهای منطقه و به ویژه برای موجودیت ارمنستان و نیز تهدیدات علیه ایران و روسیه را بررسی می‌کند. عنوان کتاب:سدّ ارمنی مسیر توران؛ مسئله کریدور ادعایی زنگزور نویسندگان: روبن ملکنیان، واروژان گغامیان مترجم: علی محمود رضایی رامشه زبان: فارسی سال انتشار: ۱۴۰۵ انتشارات: نگارستان اندیشه تعداد صفحات: ۱۴۳ صفحه درباره کتاب: کتاب «سد ارمنی مسیر توران؛ مسئله کریدور ادعایی زنگزور» در چهار فصل با عنوان های فصل اول: «نظام‌های جهانی و ژئوپلیتیک قفقاز [...]

جعل هدفمندِ مفاهیم سیاسی توسط پانترکیسم با لباس فرهنگ، علیه ایران و مفهومش

نیما عظیمی در یادداشتی با عنوان «جعل هدفمندِ مفاهیم سیاسی توسط پانترکیسم با لباس فرهنگ، علیه ایران و مفهومش» نوشت: یکی از بزرگ‌ترین تحولات سیاسی در خاورمیانه با آغاز قرن بیستم، پیدایش جریان ناسیونالیسم است؛ که این تحول در سراسر منطقه رخ داد. ناسیونالیسم تُرک به‌عنوان یکی از شاخه‌های این تحولات سیاسی ـ برخلاف ناسیونالیسم ایرانی که ماهیتی ملّی داشت ـ با «هویتی قومی» وارد این میدان سیاسی شد. ناسیونالیسم تصنعیِ تُرک با تهی‌دستیِ مطلق در پی تکوینِ هویت ملّی یا دولت-ملت‌سازی بود. همین «غمِ بی‌آلتی» در مناسبات سیاسی باعث شد ناسیونالیسم تصنعی تُرک که از طرفی هیبتِ ناسیونالیسم ایرانی [...]

برو به بالا