در راستای آغاز فعالیت دبیرخانه پژوهش‌های علوم میراثی حوزه دریای کاسپی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری با هدف ایجاد ارتباط و هم‌افزایی میان ظرفیت‌های علمی، پژوهشی و اجرایی در حوزه دریای کاسپی، نخستین نشست تخصصی این دبیرخانه با عنوان «دریای کاسپی: نام، جایگاه و میراث» روز دوشنبه ۴ آبان ۱۴۰۵ در دانشگاه مازندران برگزار شد.

به گزارش روابط‌عمومی پژوهشگاه میراث‌فرهنگی و گردشگری، این نشست با حضور مسئولان، استادان دانشگاه، پژوهشگران و متخصصان حوزه‌های مختلف برگزار و در آن تلاش شد، دریای کاسپی از منظرهای تاریخی، فرهنگی، باستان‌شناختی، مردم‌شناختی، انسان‌شناختی و محیط‌زیستی مورد بررسی قرار گیرد.

در ابتدای نشست، قاسمی، معاون پژوهشی دانشگاه مازندران ضمن خوش‌آمدگویی، درباره اهمیت برگزاری این نشست و ظرفیت‌های همکاری میان دانشگاه مازندران و پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری سخن گفت.

در ادامه، محمدابراهیم زارعی رئیس پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، با موضوع «جایگاه و اهمیت دریای کاسپی» سخنرانی و بر اهمیت این پهنه به عنوان یک حوزه مهم تاریخی، فرهنگی و میراثی تأکید کرد.

سپس مهرداد ملک‌زاده، عضو هیئت علمی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، با موضوع «اهمیت و جایگاه نام دریای کاسپی» به بررسی جنبه‌های تاریخی و فرهنگی نام این دریا پرداخت و اهمیت مطالعه نام‌های تاریخی آن را در شناخت پیشینه تاریخی و فرهنگی این پهنه مورد توجه قرار داد.

در ادامه، قاسم حسنی، عضو هیئت علمی دانشگاه مازندران، با عنوان «دریای کاسپی در آینه مردم‌شناسی» به رابطه جوامع انسانی، فرهنگ و زندگی مردم با دریای کاسپی و نقش این پهنه در شکل‌گیری و تداوم عناصر فرهنگی جوامع پیرامونی پرداخت.

همچنین  امیر صادق صالحی، عضو هیئت علمی دانشگاه مازندران، با موضوع «دریای کاسپی در آینه انسان‌شناسی» به بررسی رابطه انسان و دریا و ابعاد انسانی و اجتماعی این ارتباط پرداخت.

در بخش دیگری از برنامه،  عبدالعلی موحدی‌نیا، عضو هیئت علمی دانشگاه مازندران، با موضوع «ضرورت و حفاظت از محیط زیست دریای کاسپی» بر ارزش و اهمیت این پهنه و ضرورت حفاظت علمی از محیط زیست آن تأکید کرد و موضوع مداخلات انسانی و آسیب‌های واردشده به این گنجینه طبیعی را مورد توجه قرار داد.

رحمت‌الله عباس‌نژاد، عضو هیئت علمی دانشگاه مازندران، نیز با موضوع «فرهنگ کهن کرانه‌های دریای کاسپی به جهت وقت کم در باره باستانشناسی بطور کلی صحبت کردند وسخنرانی شان به نشست های بعدی موکول شد البته بر اهمیت شناخت و مطالعه میراث فرهنگی کرانه‌های کاسپی تأکید کرد.

با توجه به محدودیت زمانی برنامه، مباحث باستان‌شناختی نیز در چارچوب کلی نشست مطرح شد و ظرفیت‌های این حوزه برای بررسی پیشینه تاریخی و میراث باستان‌شناختی کرانه‌های دریای کاسپی مورد توجه قرار گرفت.

پس از ارائه سخنرانی‌ها، بخش پرسش و پاسخ و گفت‌وگوی تخصصی برگزار شد و در ادامه، جمع‌بندی و اختتامیه نشست با حضور دکتر محمدابراهیم زارعی و دکتر مهرداد ملک‌زاده انجام گرفت. در این بخش، بر ضرورت استمرار چنین نشست‌هایی و توجه به دریای کاسپی به عنوان یک حوزه چندبعدی تاریخی، فرهنگی، طبیعی و انسانی تأکید شد.

اهمیت و دستاورد نشست

از مهم‌ترین ویژگی‌های این نشست، رویکرد بین‌رشته‌ای به موضوع دریای کاسپی بود. در این برنامه، موضوع دریا از منظر تاریخ، نام و جغرافیای تاریخی، فرهنگ، مردم‌شناسی، انسان‌شناسی و محیط زیست مورد بررسی قرار گرفت و نشان داده شد که مطالعه و حفاظت از میراث حوزه کاسپی نیازمند همکاری میان رشته‌های مختلف علمی است.

از منظر دبیرخانه پژوهش‌های علوم میراثی حوزه دریای کاسپی، برگزاری این نشست نخستین گام برای ایجاد شبکه‌ای علمی و پژوهشی میان پژوهشگاه، دانشگاه‌ها، پژوهشگران و دستگاه‌های اجرایی استان‌های حوزه کاسپی محسوب می‌شود و می‌تواند زمینه را برای تعریف موضوعات پژوهشی تخصصی در زمینه میراث تاریخی، باستان‌شناختی، معماری، فرهنگی، طبیعی و ناملموس این حوزه فراهم سازد.

دیدار با رئیس دانشگاه مازندران

در حاشیه این برنامه، دیداری با دکتر ابراهیم صالحی عمران، رئیس دانشگاه مازندران انجام شد. در این دیدار، ظرفیت‌های علمی دانشگاه و راه‌های توسعه همکاری‌های مشترک علمی، پژوهشی و فرهنگی میان دانشگاه مازندران و پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری مورد بررسی قرار گرفت.

از جمله زمینه‌های مورد توجه، برگزاری نشست‌های علمی مشترک، بهره‌گیری از ظرفیت اعضای هیئت علمی و پژوهشگران دانشگاه، تعریف طرح‌های پژوهشی و مشارکت دانشگاه در برنامه‌های دبیرخانه بود.

همچنین در ادامه برنامه، دیداری علمی و دوستانه با مدیر گروه معماری دانشگاه مازندران انجام شد.

برگزاری نخستین نشست تخصصی «دریای کاسپی: نام، جایگاه و میراث» در دانشگاه مازندران، علاوه بر طرح مجموعه‌ای از مباحث تخصصی درباره این پهنه، زمینه مناسبی برای آغاز همکاری منسجم میان پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری و دانشگاه مازندران فراهم ساخت.

با توجه به ظرفیت‌های علمی ایجادشده، این روند در قالب سلسله‌نشست‌های تخصصی و طرح‌های پژوهشی مشترک استمرار مییابد و از ظرفیت دانشگاه‌ها و متخصصان استان‌های گیلان، مازندران و گلستانبرای شناسایی، مستندسازی، حفاظت و معرفی میراث تاریخی، فرهنگی، طبیعی و ناملموس حوزه دریای کاسپی استفاده خواهد شد و قرار است خروجی این نشست ها در قلب مجموعه مقالات ویا کتاب در اختیار علاقمندان قرار گیرد

این برنامه را می‌توان گامی مؤثر در جهت تحقق هدف اصلی دبیرخانه، یعنی ایجاد هماهنگی، هم‌افزایی و شبکه‌سازی علمی در حوزه پژوهش‌های علوم میراثی دریای کاسپی، ارزیابی کرد.

منبع : https://richt.ir/fa/article/۳۴۴۰۳۰۵