🔹 نشست سران ناتو در ۷ و ۸ ژوئیه ۲۰۲۶ در آنکارا با کمترین شگفتی پایان یافت؛ نشستی که در شرایط کنونی ائتلاف، پایان یافتن آن بدون جنجال، خود یک موفقیت به شمار میرود. میزبانی بینقص آنکارا که در بیانیه پایانی نشست نیز مورد تقدیر قرار گرفت، نقطه اوج روابط ترکیه و آمریکا بود؛ رابطهای که نه بر پایه نهادها، بلکه بر اساس شیمی شخصی میان دونالد ترامپ و رجب طیب اردوغان بنا شده است. این هارمونی، دستاوردهای ملموسی برای آنکارا داشت، اما هزینههایی نیز به همراه آورد که در هیاهوی مراسم پر زرقوبرق پنهان ماند.
🔸 برخلاف دوران بایدن که روابط به مجرایی محدود و معاملاتی تقلیل یافته بود، ترامپ به سرعت این پویایی را تغییر داد. اردوغان با درک دقیق از نحوه عملکرد ترامپ، دقیقاً همان چیزی را ارائه میدهد که برای او ارزشمند است: چاپلوسی، نمایش و دستاوردهایی که ترامپ بتواند آنها را به عنوان پیروزیهای شخصی به مخاطبان داخلیاش بفروشد. استقبال باشکوه از ترامپ در فرودگاه، همراه با گارد احترام و سوارهنظام، دقیقاً با هدف تقویت تصویر «احترام مجدد به آمریکا در جهان» در کارزار انتخاباتی ترامپ طراحی شده بود.
🔹 بازده این سرمایهگذاری برای دولت ترکیه فوری بود. ترامپ از لغو تحریمهای کاتسا (CAATSA) و احتمال بازگشت ترکیه به برنامه اف-۳۵ خبر داد؛ هرچند این موضوعات به دلیل مخالفتهای دوحزبی در کنگره و احتمال تغییر معادلات در انتخابات میاندورهای هنوز قطعی نیست. فراتر از لغو تحریمها، این نشست اعتبار و عادیسازی جایگاه ترکیه در قلب ائتلاف غرب را به همراه داشت و نقش این کشور را در معماری جدید ناتو، که اکنون بار مالی و دفاعی را بیشتر بر دوش اروپا میاندازد، ارتقا داد.
🔸 با این حال، روی تاریک این اجلاس، سکوت مرگبار غرب در برابر سرکوب فزاینده اپوزیسیون در ترکیه است. نیاز اروپا به ترکیه برای مدیریت مهاجرت و مسائل دفاعی، در کنار پیوند شخصی ترامپ و اردوغان، موجب شده تا دولتهای غربی چشم خود را بر اقتدارگرایی آنکارا ببندند. دقیقاً در روز برگزاری اجلاس، اکرم اماماوغلو، نامزد پیشتاز اپوزیسیون که از مارس ۲۰۲۵ در زندان به سر میبرد، در دادگاهی دیگر حاضر شد؛ فردی که تا همین اواخر غرب او را رئیسجمهور احتمالی آینده ترکیه میدانست، اکنون از گفتمان آنها حذف شده است.
🔹 این حمایت بیقیدوشرط غرب از اردوغان، اپوزیسیون را به سمت استیصال و قمار خطرناکی سوق داده است. اوزگور اوزل، رهبر اپوزیسیون، در روز اجلاس خواستار ایجاد روابط نهادینه و باثبات با روسیه و چین شد و از حضور نمادین کودکان با تصاویر کشتهشدگان در ایران برای استقبال از رئیسجمهور آمریکا سخن گفت. این لفاظیها، بیش از آنکه مسیر اپوزیسیون را هموار کند، نشاندهنده جستجوی ناامیدانه آنها برای یافتن حمایت خارجی در هر نقطه ممکن است.
🔸 اجلاس آنکارا در همه سطوح در خدمت دولت ترکیه بود. به جهانیان، اهمیت روزافزون ترکیه در ائتلاف را نشان داد و به مخاطبان داخلی، این پیام را مخابره کرد که اردوغان از حمایت کامل رهبران غربی برخوردار است؛ تصویری که اپوزیسیون ترکیه را در تلاش برای بقا زیر فشارهای سنگین، بیش از پیش مستأصل میکند.
The Institute for Diplomacy and Economy
مصطفی انس اسن، کانال مطالعات ترکیه و قفقاز
پیام بگذارید