🔹 اظهارات اخیر رجب طیب اردوغان و هاکان فیدان در قبال تهران، با ادعاهای ترکیه مبنی بر ایفای نقش به عنوان یک «قدرت منطقه‌ای» هم‌خوانی ندارد. صفا یوروکل، تحلیلگر مسائل اجتماعی-سیاسی، معتقد است پیام‌های پنهان آنکارا به تهران بیشتر شبیه به نسخه‌ای دیپلماتیک برای «تسلیم شدن» است. آنکارا عملاً به ایران توصیه می‌کند که حمایت نظامی از متحدانش در منطقه را قطع کند، به پایگاه‌های آمریکایی واکنش نشان ندهد، امنیت انرژی غرب در تنگه هرمز را به خطر نیندازد و با محدود کردن برنامه هسته‌ای و موشکی خود، در چارچوب مطلوب غرب عمل کند.

🔸 این رویکرد، یک تناقض استراتژیک جدی است. ترکیه در حالی بومی‌سازی و استقلال صنایع دفاعی خود را به عنوان بزرگ‌ترین دستاورد سیاسی‌اش جشن می‌گیرد که توسعه ظرفیت‌های بازدارندگی ایران را یک «بحران» جلوه می‌دهد. این استاندارد دوگانه، در کنار سکوت در برابر برتری‌جویی بلامنازع نظامی اسرائیل، نه تنها به صلح کمکی نمی‌کند، بلکه با مشروعیت‌بخشی به یک نظم امنیتی یک‌جانبه، عدم توازن قوا در خاورمیانه را تعمیق می‌بخشد.

🔹 در بُعدی دیگر، دریاسالار بازنشسته، جم گوردنیز، نسبت به خطرات اتحاد بی‌قیدوشرط با جمهوری آذربایجان هشدار می‌دهد. الهام علی‌اف اخیراً با تکیه بر شعار «یک ملت، دو دولت» مدعی شده است که در صورت بروز هرگونه بحران، ترکیه قطعاً به میدان خواهد آمد. گوردنیز این پرسش حیاتی را مطرح می‌کند: اگر باکو در راستای منافع دیگران (نظیر اسرائیل) تحرکاتی پنهانی علیه ایران انجام دهد، آیا ترکیه موظف است مانند ماده ۵ پیمان ناتو، چشمان خود را ببندد و کورکورانه وارد یک جنگ ویرانگر شود؟

🔸 خطر کشیده شدن ترکیه به ماجراجویی‌های منطقه‌ای زمانی جدی‌تر می‌شود که به نفوذ شبکه‌های بیگانه در داخل حاکمیت توجه کنیم. به گفته تحلیلگرانی چون ویلیام انگدال، سازمان گولن (فِتو) سرمایه‌گذاری استراتژیک سازمان سیا (CIA) برای کنترل منطقه بود. اگر کودتای ۱۵ جولای موفق می‌شد، ترکیه امروز تجزیه شده بود و بر اساس سناریوی فِتو، یک ائتلاف کُردی از جنوب شرقی ترکیه برای جنگ به داخل خاک ایران گسیل می‌شد. بقایای این ساختار سرطانی همچنان در نهادهای دولتی حضور دارند و مترصد فرصت‌اند.

🔹 خلاصه کلام آنکه؛ آنکارا باید از تجویز نسخه «تسلیم‌پذیری» به ایران دست بردارد و همزمان هوشیار باشد تا در تله سناریوهای ضدایرانیِ ناشی از روابط باکو-تل‌آویو گرفتار نشود. حاکمیت ترکیه برای حفظ استقلال و امنیت ملی خود، پیش از هرچیز باید در برابر تحریکات پنهان شبکه‌های نفوذیِ همسو با غرب در داخل سیستم دولتی بیدار بماند.

منبع: ارسلان بولوت، روزنامه ینی‌چاغ ترکیه، مطالعات ترکیه و قفقاز